МҰСТАФА ШОҚАЙ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДЕГІ ҰЛТТЫҚ ӨКІЛДЕРДІҢ ТӘУЕЛСІЗДІК ҮШІН ЖҮРГІЗГЕН КҮРЕСІ

Авторы

  • А. Сманова Казахский национальный женский педагогический университет aigulsmanova@mail.ru

DOI:

https://doi.org/10.51943/2710-3994_2021_27_3_177-187

Ключевые слова:

эмиграция, политические взгляды, автономия, большевик, Туркестан, общественная мысль, революционер, Стамбул

Аннотация

Мақала көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, Түркістан автономиясының
жетекшісі Мұстафа Шоқай бастаған шетелдегі ұлттық саяси өкілдердің тәуелсіздік үшін жүргізген
күресі мәселесіне арналған. Олардың ішінде қазақ халқының тұтастығы және тәуелсіз
мемлекеттілігі үшін күресі, ұлттық интеллигенция өкілдерінің жүргізген қызметтерін
қарастырылған. Мұстафа Шоқайдың эмиграция кезіндегі қызметі және тәуелсіздік идеясының
большевиктерге қарсы мақсаттары анықталған. Кеңестік кезеңде ұлттық зиялы қауым өкілдерінің
түркі халықтарының ортақ мүдделерінің бірлігін жақтап, саяси қуғын-сүргінге ұшырағаны туралы
баяндалған. Сонымен бірге эмиграциядағы түрік интеллигенцияларының ұлттық идеялары,
шығармалары талданған. Олардың қоғамдық-саяси өмірдің барлық салаларында үстемдік еткен
авторитарлық большевиктік режимге және оның жүргізіп отырған қатыгез саясатына қарсы
шыққандығы туралы тұжырым жасалған.

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.

Библиографические ссылки

Bademci A. 1917-1934. Türkestan milli istiklal hareketi korbaçilar ve Enver paça. – Istanbul, 2008. – 288 s. Esmaǵ ambetov K.L. Álem tanyǵ an tulǵ a (M.Shoqaıdyń dъnıetanymy jбne qaıratkerlik bolmysy). – Almaty: Daık-press, 2008. – 504 b.

Qara Б. Mustafa Shoqaı. Уmiri. Kúresi, Shyǵ armashylyǵ y / tъrik tilinen aэd. G.Shadıeva. – Almaty: «Arys» baspasy, 2004. – 320 b.

Qamzabekuly D. Emıgrasıadaǵ y Tъrkistan бdebıeti qazaq ult-azattyq qozgalysy. – Astana, 2008. – T.10. – 188 b. Qydyralıev D. Q. Mustafa Shoqaı. – Astana: Folıant, 2007. – 320 b. Nasıonalnaıa ensıklopedıa Kazahstana. Chelovek s knıgoı. Statı ı pэblıkasıı. – Almaty: Qazaq ensıklopedıasy, 2006 . – T. 5. – 558 s. [National Encyclopedia of Kazakhstan. A man with a book. Articles and publications. – Almaty: Kazakh encyclopedias, 2006. – T. 5. – 558 p.] [in Russian]

Nusiphan A. Kremldiń tъn uıqysyn tуrt bуlgen // Qazaq бdebıeti. – 1998. – № 18 (2544). – B. 12-19.

Oktay A. Mustafa Зokayin Genзlik ve Siyasi Hayatından Bır Parзa // Tьrkistan Milli Hareketi ve Mustafa Çokay. – Istanbul, 1950. – S. 44-50.

Sadykova B.I. Istorıa Tэrkestanskogo legıona v dokэmentah – Almaty: Kaınar, 2002. – 248 s. [History of the Turkestan Legion in documents. – Almaty: Kainar, 2002. – 248 p.] [in Russian]

Sadykova B.I. Mэstafa Chokaı v emıgrasıı. – Almaty: Mektep, 2009. – 248 s. [Mustafa Chokay in exile. – Almaty: Mektep, 2009. – 248 p.] [in Russian] Зağatay S. Цnsцz // Mustafa Зokay. 1917 Hatıra Parзaları. – Ankara, 1988. – S. 5-6.

Samsonov A.M. Vtoraıa mırovaıa voına. – M.: Naýka, 1985. – 374 s. [Samsonov A.M. The Second World War. – Moscow: Nauka, 1985. – 374 p.] [in Russian] Shamasэtdınov R. Эzbekstonda Sovetlarnıng qэloqlashtarısh snesatı va эnıng fogıealı oqıbatları. – Toshkent: Fan, 2001. – 366 b. Shoqaı M., Shokaı M. Estelikter. – Ystanbul, 1997. – 271 b. Shoqaı M. Epıstolбrlyq murasy / qurast. g. Isahan. – Almaty: SaGa, 2006. – T. 2. – 424 b.

Опубликован

25.06.2025

Как цитировать

Сманова, А. (2025). МҰСТАФА ШОҚАЙ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДЕГІ ҰЛТТЫҚ ӨКІЛДЕРДІҢ ТӘУЕЛСІЗДІК ҮШІН ЖҮРГІЗГЕН КҮРЕСІ. Asian Journal "Steppe Panorama", 8(3), 177–187. https://doi.org/10.51943/2710-3994_2021_27_3_177-187

Выпуск

Раздел

Статьи
Просмотры
  • Аннотация 1163
  • PDF (Қазақ тілі) 413

Поделиться

Отправить статью по почте

МҰСТАФА ШОҚАЙ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДЕГІ ҰЛТТЫҚ ӨКІЛДЕРДІҢ ТӘУЕЛСІЗДІК ҮШІН ЖҮРГІЗГЕН КҮРЕСІ

Получатель получит письмо со ссылкой на статью и PDF во вложении.

или открыть в своей почтовой программе